Różnice między barokiem a klasycyzmem

Sprawdź różnice między barokiem a klasycyzmem >>

Klasycyzm to styl w malarstwie, sztuce, architekturze, literaturze, który miał dominujący wpływ na kształt innych nurtów kulturowych. Ważne jest, aby mieć świadomość związku klasycyzmu z barokiem.

Barok

Nazwa epoki pochodzi o portugalskiego wyrazu barroco, oznaczającego perłę o nieregularnym kształcie. Po włosku barroco to dziwność, nietypowość.
Barok był dominującym kierunkiem w kulturze europejskiej, od końca XVI do XVIII wieku.
W Polsce początki boroku datuje się na lata 70-80 XVI wieku, a koniec na lata 40. XVIII wieku.

Sztuka baroku

Barok nie opierał się ściśle na klasycznych regułach, lecz nawiązywał do nich, aby uzyskać pożądany efekt.
W sztuce baroku istotna była kreatywność oraz łączenie różnych dziedzin sztuki i wiedza o zasadach stosowania perspektywy. (trompe l’oeil).
Baltasar Gracián był prekursorem konceptyzmu. Konceptyzm to nurt literacki w barokowej literaturze hiszpańskiej i włoskiej charakteryzujący się stosowaniem wyszukanych skojarzeń i puent.

Architektura baroku

Charakterystyczny dla baroku jest wariabilizm, polegający na dążeniu do tego, aby każda budowla była oryginalna. Budowle wyróżniały się stylem architektonicznym, typem zdobień oraz rozwiązaniami technicznymi.
Budowle cechowało również bogactwo i przepych. Były bardzo ozdobne. Szczególnie dbano o detale. Budowle są dynamiczne, sprawiają wrażenie, jakby były cały czas w ruchu.

Literatura baroku

W literaturze zapanowała moda na manieryzm i gongoryzm. Manieryzm to kierunek stosujący manierę literacką albo artystyczną w sposób sprzeczny z dobrym smakiem, przesadny lub bezkrytycznie coś naśladujący.
Gongoryzm to hiszpańska wersja manieryzmu. To kierunek literacki powszechny w barokowej literaturze hiszpańskiej w XVII wieku, który cechował się wyszukaną formą, bogactwem stylu, wyjątkową składnią, znacznym wpływem metaforyki i symboliki oraz kultyzmem.

Klasycyzm

Słowo klasycyzm pochodzi z łaciny (classicus) i oznacza doskonały, pierwszorzędny, wzorowy, wyuczony. Styl ten nawiązywał przede wszystkim do antyku, kultury starożytnych Greków i Rzymian.
W Europie pierwsze nawiązania do antyku miało miejsce w renesansie. Trwał do końca wieku XVIII, w niektórych krajach do lat 30. XIX wieku.

Cechy klasycyzmu

Klasycyzm miał następujące cechy:
• Nawiązywał do tematyki starożytnej Grecji i Rzymu;
• wierne odwzorowanie elementów dekoracji, stroju czy architektury antyku;
• Dominowała statyka
• Był oszczędny w wyrazie
• Dominował w nim spokój
• Podkreślenie cnót obywatelskich
• Ważny był kształt, a nie barwa
• Obraz idealistyczny
• Moralizowanie i propaganda
• ukazywanie momentu przed istotnym wydarzeniem
• używanie silnego strumienia, „snopu” światła

Klasycyzm w architekturze

W architekturze klasycyzm cechował się:
• wzorowanie się na budowlach z czasów starożytności;
• powielanie charakterystycznych elementów architektury starożytnej;
• budowle powstawały na planie koła albo trójkąta
• stosowano kolumnady oraz kolumnowe portyki zwieńczone tympanonem, duże okna, płaskorzeźby na tympanonie.
• symetria i harmonia
• proste linie fasad.

Klasycyzm w malarstwie

Cechy:
1. Malarstwo było statyczne i opierał się na układach pionowych.
2. Ważny był kontur w obrazach
3. Dominowały chłodne kolory
4. Stosowano światłocień
5. Obrazy miały gładka fakturę.
6. Cechowała je wzniosła tematyka
W malarstwie dominowała tematyka historyczna, mitologiczna oraz alegoryczna. Często malowano portrety.

Podsumowując…

Porównanie baroku i klasycyzmu:
• W baroku dominowała dziwność, nietypowość.
• Klasycyzm nawiązywał do starożytności
• W architekturze było mnóstwo zdobień i ornamentów, budowle miały być wzniosłe i oryginalne
• Budowle w klasycyzmie się statyczne, w baroku dynamiczne
• Sztuka w baroku opierała się na oryginalności, miała być indywidualna i zaskakiwać
• Sztuka w klasycyzmie nawiązywała do antyku
• Malarstwo klasycyzmu ukazywało moment przed ważnym wydarzeniem lub akcją